گندم

Triticum spp.

گندم مهم‌ترین فرآورده کشاورزی دنیا از نظر سطح زیر کشت (220 میلیون هکتار در سال 2014) محسوب می‌شود. انواع اصلی گندم پرورشی عبارتند از گندم نان هگزاپلوئید (T. aestivum)، و گندم دوروم تتراپلوئید (T. turgidum). سایر انواع گندم مانند einkorn‏، emmer‏ و spelt هنوز در مقیاس محدودتر در برخی از مناطق کشت می‌شوند، هرچند توجه به آنها اخیراً رو به افزایش است.

منشأ قدیمی‌ترین اشکال گندم کشت شده توسط بشر، جنوب شرق ترکیه است. این فرآورده کشاورزی از این منطقه، به خاور نزدیک گسترش یافت (9000 سال قبل). گسترش این فرآورده کشاورزی به اروپا از طریق یونان رخ داد (8000 سال قبل). این فرآورده تا 7000 سال قبل به منطقه بالکان، دانوب و جنوب اروپا رسید. گندم از طریق ایران و آسیای مرکزی (3000 سال قبل) به چین آورده شد و از طریق مصر وارد آفریقا گردید. اسپانیایی‌ها این فرآورده کشاورزی را در قرن 16 به مکزیک آوردند.

گندم به صورت بذر حفظ می‌شود. بیش از 560,000 رکورد در 40 مجموعه مختلف، چنان که در راهکار جهانی حفظ و نگهداری خارج از محل برای گندم، گندم سیاه و تریتیکال تشریح گردیده است، نگهداری می‌شود.

حدود 320,000 رکورد گندم در Genesys قابل مشاهده است. تقریباً 23% آنها گونه‌های محلی و 7% گونه‌های وحشی می‌باشند. مرکز بین‌المللی بهبود ذرت و گندم (CIMMYT) بزرگترین مجموعه گندم دنیا را در خود جای داده است و پس از آن بانک‌های ژن USDA-ARS، بانک ژن دانه‌های گیاهی استرالیا و ICARDA قرار دارد.

انتظار می‌رود تغییرات اقلیمی، تأثیر منفی بر گندم بگذارد. به دلیل اهمیت آن در رژیم غذایی و معیشت، یک تلاش جهانی هدایت شده توسط CIMMYT در حال مهار تنوع ژنتیکی گندم جهت تولید گونه‌های انعطاف‌پذیرتر، حاصلخیزتر و مغذی‌تر می‌باشد.

اندازه مجموعه‌های بانک ژن

سایر نام‌های مورد قبول