لوبیا

Phaseolus spp.

بنشن‌های رده Phaseolus، منبع مهمی از پروتئین برای بسیاری از مردم سراسر جهان محسوب می‌شوند. در قسمت نیمه‌صحرایی آفریقا، بیش از 200 میلیون نفر به بنشن‌ها به‌عنوان مهم‌ترین دانه‌های خوراکی وابسته هستند. بنشن‌ها برای برگ‌های سبزشان (که اغلب به‌عنوان خوراک دام استفاده می‌شود) و غلاف و دانه‌های نارس کشت می‌شوند، ولی این دانه‌های خشک هستند (که مغذی و به‌خوبی قابل نگهداری می‌باشند) که محصول نهایی اصلی به شمار می‌آیند.

رده Phaseolus تاریخچه منحصربه‌فردی از نظر تکامل و کشت توسط بشر دارد. این رده حاوی پنج گونه کشت شده توسط بشر می‌باشد: P. vulgaris (لوبیای معمولی)، P. coccineus (لوبیای رونده یا لوبیا قرمز)، P. lunatus (لوبیای لیما، لوبیای کَره‌ای یا سیوا)، P. acutifolius (لوبیای تپاری) و P. dumosus (لوبیای آکاتالیت، بوتیل یا لوبیای سال) که نتیجه هفت نوع کشت توسط بشر می‌باشند و P. vulgaris و P. lunatus احتمالاً دو نوع کشت مستقل توسط بشر را طی کرده‌اند.

P. vulgaris از نظر اقتصادی یکی از مهم‌ترین بنشن‌ها در دنیا محسوب می‌شود. منشأ این گونه احتمالاً نواحی مرکزی مکزیک بوده است و قبل از کشت آن توسط بشر، به امریکای جنوبی گسترش یافته است. در نتیجه، منبع ژنتیکی وحشی آند، در معرض تنگنای ژنتیکی زودهنگام قرار گرفته است . سه منبع ژنتیکی وحشی برای لوبیای معمولی شناسایی شده است: منبع ژنتیکی آمریکای میانی، منبع ژنتیکی آندی و منابع ژنتیکی پرو – اکوادور. در آمریکای میانه، لوبیای معمولی احتمالاً در Oaxaca Valley توسط بشر کشت می‌شده است. بقایای باستان‌شناسی از 2100 تا 2300 قبل، این موضوع را تأیید می‌کند. مکان جغرافیایی کشت آندی توسط بشر هنوز محل اختلاف است (دو محل احتمالی عبارتند از جنوب پرو یا جنوب بولیوی و شمال آرژانتین). لوبیای معمولی، همراه با ذرت و کدو (Cucurbita pepo)، «سه خواهران» را تشکیل می‌دهند که اساس توسعه جوامع در دوران قبل از کشف آمریکا در آمریکای میانه بوده است.

Genesys تقریباً 117,000 رکورد از Phaseolus را فهرست می‌کند: 86% P. vulgaris‏، 4% P. coccineus‏، 6% P. lunatus‏، 1% P. acutifolius و 0.5% P. dumosus. حدود 65% رکوردها را گونه‌های سنتی و محلی، با 15% گونه‌های بهبودیافته و 3% گونه‌های وحشی تشکیل می‌دهد. مرکز بین‌المللی کشاورزی استوایی (CIAT) بزرگ‌ترین مجموعه Phaseolus را با تقریباً 40,000 رکورد در اختیار دارد، و پس از آن بانک‌های ژن USDA-ARS با نزدیک به 18,000 نمونه و Leibniz-Institut für Pflanzengenetik und Kulturpflanzenforschung (IPK) با بیش از 10,000 نمونه در رتبه‌های بعدی قرار می‌گیرند.

از بین فرآورده‌های کشاورزی خوراکی عمده، لوبیا و به‌ویژه لوبیای معمولی، جزو متغیرترین فرآورده‌ها محسوب می‌شوند. عادت رشد، اندازه دانه، شکل و رنگ، تعداد روزهای لازم برای بلوغ و بسیاری از شاخص‌های دیگر در بین گونه‌های مختلف متغیرند. همچنین تنوعی پنهان، نه تنها در مقاومت نسبت به آفت‌ها و بیماری‌ها، بلکه در ارزش غذایی دانه‌ها وجود دارد. مراکز CGIAR، به‌ویژه CIAT، در زمینه پرورش بنشن‌های پربازده‌تر و مغذی‌تر، بسیار مفید بوده و میلیون‌ها خانوار را منتفع نموده‌اند.

 

اندازه مجموعه‌های بانک ژن

سایر نام‌های مورد قبول